همشهری آنلاین - یکتا فراهانی: آسمان شب این روزها میزبان یک رقص کیهانی باشکوه و بینظیر است که چشم هر رهگذری را به سمت خود میکشد. دو جرم نورانی که مانند دو الماس در تاریکی میدرخشند، چنان به هم نزدیک به نظر میرسند که گویی در حال ادغامشدن هستند؛ رویدادی که به نام «مقارنه بزرگ» شناخته میشود و توجه عکاسان و علاقهمندان به علم را در سراسر جهان به خود جلب کرده است.
بانوی درخشان آسمان
این روزها تماشاگران زمین شاهد یک همنشینی فوقالعاده نادر و پویا هستند. سیاره ناهید، بانوی درخشان آسمان شامگاهی، و مشتری، غول گازی بزرگ منظومه شمسی، در مسیری حرکت میکنند که از دیدگاه ما روی زمین، در کمترین فاصله ممکن از یکدیگر قرار گرفتهاند. این رویداد نهتنها یک جلوه بصری خیرهکننده و رمانتیک در دل تاریکی شب ایجاد کرده، بلکه فرصتی طلایی برای دانشمندان و مردم عادی است تا بدون نیاز به هیچ ابزار پیچیدهای، شاهکار مهندسی منظومه شمسی را با چشمان خود لمس کنند و سر از راز این نزدیکی ظاهری درآورند.
بیشتر بخوانید :
خطای دید شگفتانگیز در ابعاد میلیارد کیلومتری
اولین سؤالی که با دیدن این دو جرم نورانی در کنار هم به ذهن خطور میکند این است که آیا این دو سیاره واقعاً در حال برخورد با یکدیگر هستند؟ پاسخ علم فیزیک به این سؤال منفی است. این پدیده تماشایی در واقع یک خطای دید کیهانی یا «مقارنه زاویهای» است. در حقیقت، ناهید و مشتری میلیونها کیلومتر از یکدیگر فاصله دارند و در بسترهای مداری کاملاً متفاوتی حرکت میکنند. اما در این روزهای خاص سال، زمین، ناهید و مشتری در یک خط راستای دید قرار گرفتهاند و همین موضوع باعث میشود که ما از روی زمین آنها را در کنار هم و چسبیده به یکدیگر ببینیم؛ درست مثل دو چراغ ماشین که از فاصلهای بسیار دور، یکی به نظر میرسند.
شاهزاده درخشان و غول مهربان در یک قاب!
در این همنشینی جذاب، تفکیک این دو سیاره با چشم غیرمسلح بسیار ساده است. سیاره ناهید که نزدیکتر به زمین است، بهشدت نور خورشید را منعکس میکند و بهعنوان لوستر آسمان شب، بسیار پرنورتر و سپیدتر دیده میشود. در مقابل، سیاره مشتری با اینکه ابعاد بسیار غولآساتری دارد، به دلیل فاصله بسیار دورترش، با نوری کمی آرامتر و متمایل به زرد در کنار ناهید جا خوش کرده است. تماشای این تضاد نوری و ابعادی در افق، تصویری را میسازد که حتی با دوربینهای معمولی تلفنهای همراه نیز قابل ثبت است و جلوهای جادویی به شبهای ما بخشیده است.
آزمایشگاهی رایگان برای شیفتگان آسمان
به گزارش HubbleSite اهمیت این رویداد در این است که نیاز به هیچ دانش ستارهشناسی پیچیدهای ندارد و کاملاً کاربردی است. دانشمندان اعلام کردهاند این بهترین فرصت برای آشناکردن کودکان و عموم مردم با مکانیک مداری منظومه شمسی است. اگر در این روزها یک تلسکوپ کوچک یا حتی یک دوربین دوچشمی ساده را به سمت این دونقطه نورانی بگیرید، میتوانید در یک قاب واحد، هم هلال درخشان ناهید را تماشا کنید و هم چهار قمر معروف و بزرگ مشتری را که مانند جوجههایی دور مادر خود میچرخند، رصد کنید؛ تجربهای بینظیر که شاید تا سالها بعد به این شکل تکرار نشود.
نظر شما